Wzrost PKB o 3,6 proc. w 2025 roku oraz rekordowe wartości udzielonych kredytów i pożyczek potwierdzają, że konsumpcja krajowa pozostaje jednym z głównych motorów polskiej gospodarki. Przy niemal połowie dorosłych Polaków posiadających aktywne zobowiązania finansowe znaczenie sektora consumer finance wykracza dziś poza samą sprzedaż produktów kredytowych. O roli danych, odpowiedzialnej ocenie ryzyka oraz rosnącym znaczeniu finansowania mikro i małych firm mówi Jakub Obarzanek, dyrektor zarządzający Pionu Klienta Strategicznego w Krajowym Rejestrze Długów BIG.
Dane GUS pokazują, że 2025 rok był dla polskiej gospodarki bardzo dobry.
Jak Pan postrzega rolę sektora consumer finance w tym wzroście?
Wzrost PKB na poziomie 3,6 proc., a w IV kwartale nawet 4 proc. rok do roku, nie pozostawia wątpliwości, że gospodarka wyraźnie przyspieszyła. Wydatki konsumpcyjne w III kwartale przekroczyły 541 mld zł, a średnioroczna inflacja spadła do 3,6 proc., co przy rosnących dochodach realnych zwiększyło skłonność do zakupów i korzystania z usług finansowych.
Sektor consumer finance ma w tym procesie swój realny udział. Wartość kredytów gotówkowych udzielonych przez banki w 2025 r. Wyniosła o ponad 120 mld zł. Co istotne znacząco wzrosła nie tylko wysokość, ale także liczba udzielanych kredytów. W tej grupie zwraca jednak uwagę rosnąca liczba kredytów konsolidacyjnych – Polacy zauważyli, że jest możliwość istotnego obniżenia kosztów dotychczasowych pożyczek i aktywnie zaczęli z niej korzystać. Rosła także wartość kredytów udzielanych w sektorze pozabankowym. Wyzwaniem dla non banking consumer finance jest realatywnie mały przyrost klientów, którzy nie korzystali wcześniej z usług firm z tej grupy.
Aktywne zobowiązanie posiada 47,3 proc. dorosłych Polaków. To oznacza, że kredyt jest trwałym elementem architektury finansów gospodarstw domowych. Co ważne, wartość kredytów zagrożonych (NPL) cały czas utrzymuje się na bezpiecznym poziomie, co świadczy o dużej odpowiedzialności kredytodawców i dobrej jakości procesów oceny ryzyka.
Jaką rolę w tym procesie odgrywa KRD?
Wysoka aktywność kredytowa zmienia sposób myślenia o danych. Nie chodzi już tylko o sprawdzenie, czy ktoś posiada zaległość. Równie istotne jest zrozumienie kontekstu, w jakim funkcjonuje klient.
Dostarczamy sektorowi narzędzia, które pozwalają łączyć informacje o zadłużeniu z danymi z rejestrów państwowych – obejmującymi PESEL, dane dowodu osobistego, adres czy rejestr zgonów. Ważna w tym kontekście jest również możliwość sprawdzenia Zastrzeżonych Numerów PESEL. Takie podejście ogranicza ryzyko nadużyć, a jednocześnie usprawnia proces decyzyjny.
Coraz większym zainteresowaniem cieszy się również Rejestr Należności Publicznoprawnych, umożliwiający weryfikację zobowiązań wobec administracji skarbowej. Rosnące znaczenie ma także weryfikacja wysokości i źródeł dochodów (oferowana przez naszą markę z Grupy – EasyCheck) coraz częściej zderzana z naszą oceną – scoringiem pracodawcy.
Nie zapominamy także o obszarze odzyskiwania należności. Informacja o zobowiązaniach przekazywana do bazy Krajowego Rejestru Długów przekłada się na realną dyscyplinę płatniczą i skuteczność dochodzenia roszczeń.
Coraz częściej mówi się o finansowaniu mikro i małych firm przez sektor pożyczkowy. Czy to trwały kierunek rozwoju?
W 2025 roku wyraźnie wzrosło zainteresowanie finansowaniem mikro i małych przedsiębiorstw poza sektorem bankowym. To naturalna konsekwencja dojrzewania rynku konsumenckiego. Instytucje finansowe rozszerzają swoją ofertę, a przedsiębiorcy poszukują elastycznych źródeł kapitału.
W przypadku mikroprzedsiębiorstw szczególne znaczenie ma fakt, że firma i właściciel są ekonomicznie silnie powiązani. Dlatego możliwość połączenia danych z poziomu NIP i PESEL pozwala uzyskać pełniejszy obraz sytuacji finansowej i ograniczyć ryzyko błędnej oceny.
Dysponujemy kompleksowym rozwiązaniem wspierającym ocenę wiarygodności płatniczej przedsiębiorców. Nasz scoring obejmuje jednoosobowe działalności gospodarcze oraz spółki cywilne, łącząc wiele źródeł danych z oceną bieżącej wiarygodności.
W jaki sposób instytucje finansowe mogą korzystać z tych narzędzi?
Dane udostępniamy poprzez integrację API – obejmującą m.in. Analizę Wiarygodności Płatniczej (AWP), Limit Kupiecki, Informacje o zobowiązaniach, dane z Rejestru PESEL oraz informacje z Rejestru Należności Publicznoprawnych – jak również dane finansowe wspierające ocenę małych spółek.
Dla podmiotów operujących w mniejszej skali oferujemy rozwiązania online, takie jak Raport+. Narzędzie to łączy dane rejestrowe, elementy KYC i AML, bazę powiązań kapitałowych, scoring AWP, Limit Kupiecki oraz historię płatności w jednym środowisku.
W ramach Grupy rozwijamy również markę EasyCheck, która zapewnia dostęp do danych z rachunków bankowych klientów. Zestawienie informacji deklaratywnych z rzeczywistymi przepływami finansowymi pozwala na bardziej pogłębioną ocenę zdolności płatniczej.
Jakie czynniki będą miały największy wpływ na rynek w najbliższych latach?
Instytucje działające w obszarze consumer finance oczywiście mierzą się z takimi samymi wyzwaniami jak wszyscy przedsiębiorcy – wysokie koszty pracy, postępująca automatyzacja i robotyzacja procesów, nadążanie za zmieniającymi się potrzebami kolejnych generacji klientów, wyzwania makroekonomiczne czy ryzyka polityczne.
Nie da się jednak ukryć, że tym, co wysunie się na pierwszy plan, będą zmiany w Ustawie o kredycie konsumenckim, które powinny wejść w życie w listopadzie. Zakres planowanych zmian jest bardzo szeroki. Kluczowe dla sektora będzie finalne brzmienie regulacji, do których trzeba się będzie dostosować.
Weźmy choćby kwestię marketingu i reklamy. Na ten moment nie wiemy jeszcze, jaki finalny kształt będą miały nowe przepisy – jednak spodziewamy się daleko idących zmian. Na mocno konkurencyjnym rynku znalezienie sposobu dla reklamy swoich produktów może być bardzo trudne. Nie zdziwi mnie zatem wysyp intensywnych kampanii marketingowych w najbliższych miesiącach – firmy będą próbowały dotrzeć do jak największej grupy potencjalnych nowych odbiorców przed wejściem w życie nowych przepisów.
Liczymy na to, iż szerokie konsultacje, które trwają obecnie, pozwolą wypracować i w konsekwencji uchwalić dobre rozwiązania. Gospodarka potrzebuje mocnej oferty consumer finance a my jako KRD będziemy wspierać wszystkich jego reprezentantów w efektywnym układaniu swoich operacyjnych procesów.
