Polacy szybko oswajają się z nowym sposobem zakupów. Najnowsze badanie Adyen „2026 EMEA Retail Research” ujawniło, że wśród pokolenia Z i millenialsów odsetek osób sięgających po asystentów AI wynosi już niemal 50 proc. Jest też druga strona tego trendu: połowa konsumentów obawia się utraty kontroli nad procesem zakupowym, a 47 proc. nie ufa w pełni rekomendacjom generowanym przez sztuczną inteligencję.
Na pierwszy rzut oka te dane mogą wydawać się zaskakujące. Jak pogodzić rosnącą popularność asystentów AI z ograniczonym zaufaniem? Co mówią o tym, w jaki sposób konsumenci chcą korzystać ze sztucznej inteligencji podczas zakupów? Bliższa analiza wyników tegorocznego badania Adyen pokazuje, że relacja konsumentów z AI jest nieco bardziej złożona.
Zaufanie ma swoje granice
Polacy wciąż wykazują się pewną ostrożnością – 47 proc. nie ufa w pełni rekomendacjom AI co do jakości i ceny produktów. 46 proc. obawia się ryzyka błędów, a 39 proc. martwi się o prywatność i bezpieczeństwo danych. Największą obawą okazuje się jednak utrata kontroli nad procesem zakupowym – wskazuje na nią połowa badanych.
Paradoks polega na tym, że ostrożność nie oznacza odrzucenia technologii. Aż 44 proc. Polaków zgodziłoby się, aby asystent AI przeprowadzał za nich cały proces zakupowy – łącznie z finalizacją zakupu. Warunek jest jeden: wcześniej muszą sami ustalić kryteria wyboru. Najbardziej otwarci na takie rozwiązanie są czterdziestolatkowie (56 proc.).
– To pokazuje, że inwestycje w rozwiązania wspierające agentic commerce nie wynikają wyłącznie z chęci wdrażania nowych technologii. Są odpowiedzią na zmieniające się potrzeby konsumentów i sposób, w jaki chcą korzystać z zakupów cyfrowych. To od zdolności rynku do stworzenia rozwiązań, które połączą automatyzację z bezpieczeństwem, przejrzystością i kontrolą po stronie użytkownika będzie zależeć tempo rozwoju nowego modelu zakupów – mówi Matouš Michněvič, Country Manager CEE w Adyen.
AI jako nowa wyszukiwarka
Konsumenci nie uciekają od wyszukiwarek dlatego, że AI jest modna. Coraz częściej szukają po prostu sposobu na ominięcie reklam, sponsorowanych treści i tysięcy sprzecznych opinii.
Potwierdzają to wyniki badania Adyen. 62 proc. użytkowników wskazuje, że sztuczna inteligencja pozwala im szybciej znaleźć poszukiwane produkty, a 64 proc. uważa, że pomaga przebić się przez szum informacyjny internetu. Ponadto 56 proc. wykorzystuje AI do odkrywania nowych marek i produktów, których prawdopodobnie nie znalazłoby za pomocą tradycyjnej wyszukiwarki. Niemal połowa badanych (49 proc.) oczekuje, że rekomendacje AI będą dostępne bezpośrednio w sklepach internetowych, bez konieczności korzystania z zewnętrznych narzędzi.
– Konsumenci nie szukają dziś większej liczby informacji, lecz lepszych odpowiedzi. W świecie przeładowanym informacjami AI staje się narzędziem, które pomaga szybciej zawęzić wybór i dotrzeć do najbardziej trafnych propozycji. Coraz wyraźniej widać też, że oczekiwania użytkowników wykraczają poza korzystanie z zewnętrznych asystentów AI. Chcą, aby inteligentne rekomendacje były dostępne bezpośrednio na platformach sklepów internetowych i wspierały ich w podejmowaniu decyzji zakupowych w miejscu, w którym rzeczywiście dochodzi do zakupu. AI staje się integralnym elementem nowoczesnego doświadczenia zakupowego – dodaje Matouš Michněvič z Adyen.
Nie wszystko oddamy algorytmom
Wyniki badania pokazują, że konsumenci nie oczekują od AI zastąpienia człowieka, lecz uproszczenia procesu zakupowego. Chcą szybciej docierać do trafnych rekomendacji i ograniczać szum informacyjny, zachowując jednocześnie kontrolę nad ostateczną decyzją. To właśnie taki model współpracy człowieka z AI ma dziś największy potencjał rozwoju.
O badaniu
Metodologia badania konsumentów
Badanie zostało przeprowadzone przez Censuswide w okresie między 6 a 13 maja 2026 r. na próbie 20 000 konsumentów (w wieku 16+) z następujących krajów: Polska, Francja, Hiszpania, Włochy, Szwecja, Niderlandy, Niemcy, Czechy, Portugalia oraz Belgia.
Metodologia badania przedsiębiorców
Badanie zostało przeprowadzone przez Censuswide w okresie między 5 a 20 maja 2026r. na próbie 3 000 przedstawicieli przedsiębiorstw z Polski, Francji, Włoch, Szwecji, Niderlandów i Niemiec – w każdym z badanych krajów próba badawcza liczyła 500 respondentów.
Badanie objęło przedstawicieli firm z segmentów: produktów luksusowych, odzieży, akcesoriów, okularów i biżuterii, elektroniki i AGD, wyposażenia domu i mebli oraz kosmetyków. W każdej kategorii produktowej zapewniono udział co najmniej 50 respondentów na każdym z badanych rynków.
Censuswide jest członkiem Market Research Society (MRS) oraz British Polling Council (BPC), a także sygnatariuszem Global Data Quality Pledge. Firma działa zgodnie z Kodeksem Postępowania MRS oraz zasadami ESOMAR.
O Adyen
Adyen to nowoczesna platforma technologii finansowych wybierana przez rynkowych liderów. Dzięki kompleksowym usługom płatniczym, analityce opartej na danych oraz produktom finansowym oferowanym w ramach jednego globalnego rozwiązania, Adyen pomaga firmom szybciej osiągać założone cele. Posiadając biura na całym świecie, Adyen współpracuje z takimi firmami jak Notino, Żabka, Uber, H&M i Microsoft.
